Taşımacılık ihalelerinde tek teklif oranı yıllardır kamu ihalelerinin genel ortalamasının yaklaşık iki katı seyrediyor. En güncel tam yıl olan 2025'te oran %45,4 (genel ortalama %25,9); 2024'te ise %68,2 ile zirve yapmıştı. Yıldan yıla dalgalansa da her yıl genelin yaklaşık 1,75–2 katı kaldı. Bu, bir usulsüzlük göstergesi değil; büyük ölçüde sektörün kendi yapısından doğan bir sonuç. Aşağıda nedenlerini açık veriyle inceliyoruz.
Tek teklif oranı, bir ihaleye yalnızca tek bir isteklinin geçerli teklif verdiği durumların payını gösterir. Yüksek tek teklif, fiyat üzerindeki rekabet baskısının zayıf olduğu anlamına gelir. Nakliyede bu oran yalnızca yüksek değil, aynı zamanda istikrarlı biçimde genel ortalamanın üzerinde: 2019'dan bu yana her yıl tek teklif oranı, tüm sektörler ortalamasının yaklaşık 1,75–2 katı seyretti.
İki çizgi arasındaki açıklık, yedi yıl boyunca hiç kapanmadı. Genel ortalama %26–36 bandında dalgalanırken, nakliye kalıcı olarak %45–68 aralığında ve her yıl bu ortalamanın yaklaşık iki katında seyretti. Bu, geçici bir piyasa koşulu değil; sektörün yapısal bir özelliği olduğuna işaret ediyor. Peki bu yapı neyden kaynaklanıyor?
Nakliyedeki düşük rekabet, çoğunlukla işin doğasından kaynaklanır. Başlıca yapısal etkenler:
Gelmediği anlam: Yüksek tek teklif oranı, tek başına bir usulsüzlük kanıtı değildir. Yukarıdaki etkenlerin çoğu meşru ve kaçınılmazdır; bir okul servisi ihalesine tek firmanın girmesi, o ihalede yanlış bir şey olduğunu göstermez.
Geldiği anlam: Sektör genelinde fiyat üzerindeki rekabet baskısı zayıftır. Bu, kamu kaynağının en verimli fiyattan kullanıldığından emin olmayı güçleştirir. İdareler için iyileştirme alanı burada: ihaleleri coğrafi olarak daha akıllı gruplamak (birbirine yakın hatları birleştirmek ya da tam tersine bölmek), teknik şartnameleri gereğinden fazla daraltmamak ve ilan sürelerini yerel olmayan firmaların da hazırlanabileceği kadar uzun tutmak, aday havuzunu genişletebilir.
Bu yazı, tek bir sektörün rekabet profilini betimler; belirli bir ihale, idare veya firma hakkında hüküm içermez.
Tek teklif oranı, en az bir geçerli teklif alan ihaleler içinde yalnızca tek teklif alanların payıdır. Sektör ataması, ihale konusunun İhaleGlobal taksonomisindeki "Nakliye – Servis – Taşımacılık" kategorisine göre yapılır. Veriler kamuya açık EKAP kayıtlarından derlenir ve haftalık güncellenir.
Sınırlar: 2026 yılı henüz tamamlanmadığından seriye alınmamıştır; seride yer alan en güncel tam yıl 2025'tir. Oranlar sonuçlanmış (teklif almış) ihaleler üzerinden hesaplanır; iptal veya teklif almadan sonuçsuz kalan ihaleler dışarıdadır. Kategori ataması otomatiktir ve sınırlı bir hata payı taşır.
Bu bir İhaleGlobal Araştırma Enstitüsü yayınıdır · Kaynak: kamuya açık EKAP kayıtları.