Arşivde 235.849 iptal edilen ihale var. En sık gerekçe, ihaleye hiç teklif veren olmaması: 51.883 ihale bu nedenle iptal edildi. İptallerin belirgin çoğunluğu ekonomik/rekabet kaynaklı — 2019–2023'te açılan ihalelerin yaklaşık beşte biri iptalle sonuçlandı.
İptal oranı 2019'da %18,4 iken 2022'de %26,0 ile dönem zirvesine ulaştı, 2023'te %22,7'ye geriledi. Yani incelenen beş yılın her birinde açılan ihalelerin yaklaşık beşte biri sonuçlanmadan iptal oldu. 2024–2025 yılları burada gösterilmiyor: yakın yılların arşiv kapsamı henüz eksik olduğundan, bu yıllarda oran olduğundan yüksek çıkar.
İlk üç gerekçe — teklif veren olmaması, yaklaşık maliyetin üzerinde teklif ve geçerli teklif kalmaması — doğrudan piyasadaki arz ve fiyata bağlıdır. Bunları izleyen "ihale niteliğinde değişiklik" ve şartnameye uygunluk gerekçeleri ise ihalenin hazırlık ve tasarımıyla ilgilidir. "Diğer / belirtilmemiş" satırı, gerekçesi kayda tek başlık altında işlenmemiş iptalleri toplar ve yorum dışında bırakılır.
Gelmediği anlam: İptal, usulsüzlük demek değildir. Teklif gelmemesi ya da fiyatın yaklaşık maliyetin üzerinde çıkması meşru iptal nedenleridir; idare bu durumda kamu yararına ihaleyi iptal edip yeniden çıkar. Bir ihalenin iptal edilmesi, tek başına o ihalede yanlış bir şey yapıldığına işaret etmez.
Geldiği anlam: Yüksek iptal, o kalem ya da piyasada rekabetin ve arzın dar olduğunun sinyalidir. Tekrar tekrar iptal olan ihaleler izlenmeye değer; ekonomik gerekçelerin (teklif gelmemesi, yüksek fiyat, geçerli teklif kalmaması) ağır basması, sorunun idarenin işleyişinden çok piyasadaki katılım eksikliğinde toplandığını gösterir.
Bu yazı, iptallerin toplu profilini betimler; belirli bir ihale, idare veya firma hakkında hüküm içermez.
İptal edilen ihaleler, EKAP kayıtlarındaki iptal tarihi ve iptal gerekçesi (iptal maddesi) alanlarından belirlenir; gerekçeler resmî karşılıklarıyla verilmiştir. Toplam iptal sayısı (235.849) tüm arşivi kapsar. İptal oranı ise yalnızca 2019–2023 olgun penceresinden, ilan yılı bazında, o yıl açılan iptalli ihalelerin toplama oranı olarak hesaplanır.
Sınırlar: 2024–2025 yılları oran hesabından dışarıda bırakılmıştır; yakın yılların arşiv kapsamı henüz eksik olduğundan iptal oranı olduğundan yüksek çıkar. Gerekçe dağılımı, gerekçesi kayıtlı iptaller üzerinden kesitseldir; "Diğer / belirtilmemiş" satırı tek bir başlık altına oturmayan kayıtları toplar ve sıralama yorumuna dahil edilmez. Rakamlar betimseldir, nedensellik göstermez.
Bu bir İhaleGlobal Araştırma Enstitüsü yayınıdır · Kaynak: kamuya açık EKAP kayıtları.