Türkiye'nin kamu ihale pazarı, bütün olarak bakıldığında dünyanın en dağınık pazarlarından biri gibi görünüyor: 37 binden fazla kazanan firma var ve en büyük dördü bile bedelin yalnızca yüzde birkaçını alıyor (2024'te %3,4, 2025'te %6,6). Ama sektörlerin içine inince tablo değişiyor — kimi sektörlerde, özel güvenlikten akaryakıta, en büyük dört firma pazarın üçte biri ile dörtte üçü arasını alıyor.
Karma nitelikli "Diğer" kategorisi grafiğe dahil edilmedi (bkz. Yöntem). Firma adları bilinçli olarak verilmez — bu sayfa toplulaştırılmış pazar yapısını tarif eder, tek tek firmaları değil.
Gelmediği anlam: Yüksek yoğunlaşma tek başına usulsüzlük göstergesi değildir. Ölçek ekonomisi, uzmanlık ve sözleşme büyüklüğü az sayıda yetkin firmayı doğal olarak öne çıkarabilir; yoğun ceplerde HHI'nin rekabet otoritelerinin "orta ya da yüksek yoğunlaşmış" saydığı banda çıkması, pazarın yapısını tarif eder — kimseyi suçlamaz.
Geldiği anlam: Alım tarafı için pratik bir harita: yoğun sektörlerde kamunun pazarlık gücü sınırlıdır ve rekabet-tasarruf ilişkisinin gösterdiği kazanç buralarda en zor elde edilir. İhale tasarımında işleri bölme/birleştirme kararları, yeni girişçileri dışlamayan yeterlilik şartları ve uzun ilan süreleri en çok bu ceplerde fark yaratır. Firmalar içinse tersinden okunur: dağınık sektörler giriş için daha açıktır.
Bu yazı toplulaştırılmış pazar yapısını betimler; belirli bir firma, kurum veya ihale hakkında hüküm içermez.
Pay tanımı: bir tedarikçinin kazandığı sözleşme bedelinin, o kesitteki (sektör/il/genel) toplam sözleşme bedeline oranı. CR1 en büyük tedarikçinin payı, CR4 en büyük dördün toplamı, HHI tüm payların karelerinin toplamıdır (0–10.000). Kapsam: yılda en az 1.000 sonuçlanmış sözleşmesi olan sektör kategorileri; grafik 2025 kesitini gösterir, firma kimliği normalize edilmiş ünvanla gruplanır.
Sınırlar: "Diğer" kategorisi sınıflandırılamayan işlerin karma kovası olduğundan grafik ve kıyaslara dahil edilmez. Grafik 2025 sektör kesitini gösterir; yapısal yoğunlaşma iddiaları (özel güvenlik, akaryakıt, kırtasiye) yıllar arası istikrar için 2022–2025 serisiyle karşılaştırılmıştır — yıl-yıl seri için Yoğunlaşma Endeksi sayfasına bakınız. Birkaç on firmalı küçük örneklemli sektörler grafik dışı bırakılmıştır; ayrıca birkaç büyük sözleşmenin bir tek yılda payı fırlatabildiği durumlar (ör. 2024'te temizlik: CR4 %53, öncesi/sonrası ~%20) yapısal yoğunlaşma sayılmaz. Aynı sermaye grubuna ait farklı tüzel kişilikler ayrı firma sayılır — gerçek grup-bazlı yoğunlaşma burada ölçülenden yüksek olabilir (bu, tahmin değil, ölçüm sınırının beyanıdır).
Bu bir İhaleGlobal Araştırma Enstitüsü yayınıdır · Kaynak: kamuya açık EKAP kayıtları.