2019–2025 aralığında sonuçlanan kamu ihalelerinde iki gösterge birlikte hareket etti: rekabetin en düşük olduğu 2020 (%27,8 tek teklif) aynı zamanda tasarrufun en yüksek olduğu yıl oldu (%18,5 tenzilat); rekabetin arttığı yıllarda tenzilat geriledi. Tüm zamanlar havuzunda tek teklif oranı %30,8.
Tablo, iki göstergenin çoğu yılda birbirinin aynasında hareket ettiğini gösteriyor. 2020'de tek teklif dibe (%27,8) inerken tenzilat zirveye (%18,5) çıktı; 2022'de tek teklif tepe yaptı (%33,9) ve tenzilat en düşük seviyeye (%14,1) geriledi. 2026 satırı kısmi (kapsama %95) — yıl henüz tamamlanmadığından trend değerlendirmesine katılmaz ve yalnızca bilgi amacıyla gösterilir.
Gelmediği anlam: Bu seri, bir yılın rekabetinin bir diğerinin nedeni olduğunu ya da tenzilattaki değişimin tek nedeninin rekabet olduğunu göstermez. Tek teklif ve tenzilat oranlarını aynı yıl içinde ekonomik koşullar, sektör dağılımı, iş türü ve büyüklüğü gibi pek çok etken birlikte biçimlendirir. Rakamlar bir birlikte hareket tarif eder; nedensellik iddia etmez.
Geldiği anlam: 2019–2025 aralığında tek teklif oranı ile tenzilat, çoğu yılda birbirinin tersine seyretti. Bu, "rekabet arttıkça tasarruf artar" gözleminin tek bir kesitte değil, zaman boyunca da görünür olduğunu betimler. Rekabetin izlenmesi — tek teklif oranının yıldan yıla takibi — kamu tasarrufunun seyrini anlamak için somut bir göstergedir.
Bu yazı, sonuçlanan ihalelerin toplu rekabet profilinin yıllara göre seyrini betimler; belirli bir ihale, idare veya firma hakkında hüküm içermez.
Tek teklif oranı, en az bir geçerli teklif alan ihaleler içinde tek teklif alanların payıdır ve tek-lotlu ihaleler üzerinden hesaplanır. Tenzilat, sözleşme bedelinin yaklaşık maliyetin ne kadar altında olduğunun yüzdesidir; yalnızca tek lotlu ihaleler üzerinden, %0–100 aralığında ölçülür. Her iki gösterge de kamuya açık EKAP kayıtlarındaki sonuçlanan ihalelerden türetilmiştir. Sonuçlanan ihale (4734 sayılı Kanun kapsamı) ile Doğrudan Temin ayrı evrenlerdir ve bu yazıda birbirine eklenmez.
Sınırlar: Yalnızca 2019–2025 yılları olgun kabul edilir; 2025 kapsaması %98'dir. 2026 satırı kısmidir (kapsama %95) ve trend değerlendirmesine dahil edilmez; yalnızca bilgi amacıyla tabloda gösterilir. Yıllar arası oran farkları, iş türü ve büyüklüğü dağılımından kısmen etkilenir; rakamlar nedensellik değil, göstergeler arası bir ilişki tarif eder.
Bu bir İhaleGlobal Araştırma Enstitüsü yayınıdır · Kaynak: kamuya açık EKAP kayıtları.