Yoğunlaşmanın coğrafyası: kamu alımları hangi ilde az firmada toplanıyor?

Gelmediği anlam: Bir ilin yüksek CR4'ü tek başına usulsüzlük göstergesi değildir. İnce bir pazarda tek büyük sözleşme, matematiksel olarak payı yükseltir; küçük ildeki yüksek yoğunlaşma çoğu zaman "az sayıda iş, az sayıda yetkin firma" tablosunun doğal sonucudur.

Geldiği anlam: Bu harita, kamunun pazarlık gücünün coğrafi olarak nerede zayıfladığını gösterir. Sektör düzeyindeki yoğunlaşma analiziyle birleştirildiğinde soru "hem hangi işte, hem nerede?" düzeyine iner — örneğin küçük bir ilde temizlik veya yemek gibi zaten yoğun bir sektör, iki katmanın üst üste bindiği en dar pazarı oluşturur. Yerel firma payıyla birlikte okunduğunda ise yoğunlaşmanın yerel mi yoksa il dışı firmalarda mı biriktiği ayrışır.

Bu yazı toplulaştırılmış pazar yapısını betimler; belirli bir firma, kurum veya ihale hakkında hüküm içermez.

Pay tanımı: bir tedarikçinin kazandığı sözleşme bedelinin, o ildeki toplam sözleşme bedeline oranı. CR1 en büyük tedarikçinin payı, CR4 en büyük dördün toplamı, HHI tüm payların karelerinin toplamıdır (0–10.000). Kesit: 81 il × 2024; il ataması sözleşmenin/idarenin iline göredir. Firma kimliği normalize edilmiş ünvanla gruplanır.

Sınırlar: Pazar büyüklüğü ölçüsü olarak toplam bedel değil sözleşme sayısı kullanılmıştır (sayı-tabanlı bir vekil değişken); bedel ölçeği yoğunlaşma tanımının içinde olduğundan bağımsız bir hacim göstergesi olarak sözleşme sayısı tercih edildi. Aynı sermaye grubuna ait farklı tüzel kişilikler ayrı firma sayılır — gerçek grup-bazlı yoğunlaşma burada ölçülenden yüksek olabilir (bu, tahmin değil, ölçüm sınırının beyanıdır). Rakamlar tek yılın (2024) kesitidir; kesit yılı, sektör düzeyindeki kardeş analizle birebir karşılaştırılabilsin diye onunla aynı seçildi (2024). Yıllar arası seri ve tam kırılım için Yoğunlaşma Endeksi sayfasına bakınız; içinde bulunulan yıl (2026) sonuçları yalnızca kısmi olduğundan kesit dışında bırakılmıştır.