Araştırma › Yazılar › Kamu parası nereye gidiyor?
Kamu Alımları · Harcama

Kamu parası nereye gidiyor? Yapım işlerinin yükselişi

Kamu İhale Kurumu raporlarına göre kamu, sayıca en çok mal alımı yapıyor. Ama para başka yere akıyor: 4734 kapsamındaki sözleşme değerinin yapım (inşaat) işlerine giden payı 2016'da %51 iken 2025'te %71'e çıktı. Az sayıda, ama çok büyük bedelli işler.

Kaynak: KİK İzleme Raporları · resmî Dönem: 2016–2025 Kapsam: 4734 kapsamında sonuçlanan ihaleler
Sayı ve para iki ayrı hikâye anlatıyor. Adet olarak en çok mal alımı yapılıyor (2025'te ihalelerin %61,2'si). Ama değer olarak yapım işleri baskın: 4734 sözleşme değerinin %71,0'i (2025) yapıma gidiyor — üstelik yapım ihaleleri tüm ihalelerin yalnızca %14'ü. Az sayıda dev proje, bütçenin çoğunu belirliyor.
%51 → %71
Yapım işlerinin 4734 değeri içindeki payı (2016 → 2025)
%14
Yapımın ihale sayısı içindeki payı — az ihale, çok para
%61
Mal alımının ihale sayısı içindeki payı (2025) — sayıca lider

Değer giderek yapıma toplanıyor

KİK, 4734 kapsamındaki alımları dört türe ayırır: mal alımı, hizmet alımı, yapım işi ve danışmanlık hizmeti (danışmanlık her yıl %1'in altında). Sözleşme değeri açısından yapım işleri, on yılın çoğunda başı çekti ve payını artırdı: 2016'da değerin yarısı (%51,2) iken 2023'te %74,1'e ulaştı, 2025'te %71,0 oldu.

Bunun karşılığında hizmet alımının değer payı %31,2'den %16,6'ya, mal alımının payı ise (2019'daki geçici sıçramanın dışında) %17'den %12'ye geriledi. Kamu bütçesinin ihale yoluyla harcanan kısmı, giderek daha fazla inşaat ve altyapı odaklı hâle geldi.

4734 sözleşme değerinin türlere göre payı (%)

Yapım ↑ · hizmet ve mal ↓ · KİK izleme raporları

Danışmanlık hizmeti her yıl %1'in altında kaldığı için grafikte gösterilmemiştir; tabloda yer alıyor.

Yapım işi: az ihale, çok para

Yapımın ihale sayısındaki payı düşük ama değerdeki payı çok yüksek

İki çubuk arasındaki fark, yapım işlerinin "az sayıda ama dev bedelli" niteliğini gösterir: 2025'te ihalelerin ~%14'ü, değerin ~%71'i.

Neden önemli?

Türlerin farklı rekabet dinamikleri var. Yapım işlerinde ortalama teklif sayısı (bir ihaleye giren farklı firma sayısı) genelde en yüksek olan tür — 2025'te 10,51, mal alımının (4,53) iki katından fazla. Yani yapımda katılım görece yüksek; ama değerin bu kadar yoğunlaşması, birkaç büyük projenin sonucunun kamu maliyesinde orantısız ağırlık taşıdığı anlamına gelir. Büyük yapım işlerinde usul seçimi, sınır değer ve rekabet düzeyi, toplam kamu harcamasının önemli bir kısmını doğrudan etkiler.

Yıl yıl tür dağılımı (değer payı)

4734 sözleşme değerinin türlere göre payı

KİK izleme raporları · Tablo 1.1
YılMalYapımHizmetDanışmanlık
2016%17,0%51,2%31,2%0,6
2017%14,3%62,3%22,8%0,5
2018%19,0%57,8%22,5%0,7
2019%29,8%43,0%27,0%0,2
2020%27,5%48,5%23,5%0,4
2021%21,5%61,8%16,2%0,5
2022%18,3%65,5%15,9%0,3
2023%13,9%74,1%11,7%0,3
2024%13,1%69,7%17,0%0,3
2025%12,0%71,0%16,6%0,3

Paylar, 4734 kapsamındaki sözleşme bedeli toplamı üzerinden hesaplanmıştır (istisna ve doğrudan temin hariç). Nominal değerler; oranlar enflasyondan doğrudan etkilenmez.

Yöntem ve kaynak

Kaynak. Veriler Kamu İhale Kurumu'nun (KİK) resmî Kamu Alımları İzleme Raporlarından (2016–2025 yıl-sonu) alınmıştır; her yılın "Kamu Alımlarına İlişkin Özet İstatistikler" (Tablo 1.1) tablosundaki 4734 kapsamı sözleşme bedeli türü kırılımları esas alınmıştır. Değer payları bu 4734 tabanı üzerindendir; istisna ve doğrudan temin kapsamındaki türlü alımları içermez.

Sınırlamalar. Adet payları aynı tablonun "İhale Sayısı" satırındaki tür kırılımından hesaplanmıştır. Ortalama teklif sayısı, ihalede teklif veren farklı firma sayısıdır (Tablo 1.30). Tutarlar nominaldir.

İlgili sayfalar

Lisans: CC BY 4.0 — atıfla serbestçe kullanılabilir. Veri kaynağı: Kamu İhale Kurumu, Kamu Alımları İzleme Raporları (2016–2025), ihale.gov.tr. Önerilen atıf: İhaleGlobal Araştırma Enstitüsü (2026). Kamu parası nereye gidiyor? Yapım işlerinin yükselişi. ihaleglobal.com/arastirma/yazilar/kamu-alimlari-tur-dagilimi (erişim: 10.09.2026).
Veri sürümü: v2026-W37 (07.09.2026 – 13.09.2026) · güncelleme: 10.09.2026 · IGRE-yazi-kamu-alimlari-tur-dagilimi-v2026-W37

Bu bir İhaleGlobal Araştırma Enstitüsü yayınıdır · Hacettepe Teknokent iş birliğiyle · Kaynak: Kamu İhale Kurumu resmî izleme raporları.