Araştırma › Yazılar
İhaleGlobal Araştırma Enstitüsü

Araştırma Yazıları

Türkiye kamu alımlarının açık verisinden, tek tek soruların peşine düşen kısa araştırmalar. Her yazı yöntemini, sınırlarını ve veri sürümünü beyan eder; CC BY 4.0 ile atıfla serbestçe kullanılabilir.

Pazar Yapısı17 Eylül 2026

Kamu pazarına yeni firma girişi yavaşlıyor mu?

Kamu ihalelerinde her yıl ilk kez kazanan (yeni) firma sayısı 2013'te 17.502 iken 2025'te 8.411'e indi — yaklaşık yarıya. Aktif firmalar içindeki yeni-giriş oranı %33,8'den %22,8'e geriledi; 2018-2019'da keskin bir kırılma sonrası bu seviyede sabitlendi. Açık EKAP verisiyle.

Oku →
Rekabet Analizi17 Eylül 2026

Bir kamu ihalesine kaç firma teklif veriyor?

Kamu ihalelerinin %43,4'ü tek geçerli teklifle kapanıyor; medyan ihale yalnız 2 teklif çekiyor, %61,8'i en fazla 2 teklifli. Yalnız %17,1'i 5 ve üzeri teklif alıyor. 1,41 milyon tek-lotlu ihale üzerinden çoğu kamu ihalesi fiilen rekabetsiz — açık EKAP verisiyle.

Oku →
Rekabet Analizi17 Eylül 2026

Hangi büyüklükteki idareler daha çok rekabet çekiyor?

Kamu ihalelerinde rekabet en çok orta ölçekli idarelerde. Yılda 300-999 tek-lotlu ihale açan idarelerde tek-teklif oranı medyanda %16,2 (en düşük = en çok rekabet); çok az ihale açan küçük idarelerde %23,8, çok yüksek hacimli bir avuç dev idarede %32,9. Rekabet U-şeklinde. 2.716 idare üzerinden açık EKAP verisiyle.

Oku →
Pazar Yapısı17 Eylül 2026

Kamu ihalesi kazanan firmalar pazarda tutunabiliyor mu?

Kamu ihalesi kazanan firmaların yarısı bir daha kazanamıyor. 2013-2015'te ilk işini alan firmaların (10+ yıl gözlemli) %45,1'i ömründe yalnız bir sözleşme kazandı, %51,6'sı tek bir takvim yılında aktifti. Yalnız %19,4'ü 7+ yıl kaldı — kalıcı çekirdek. Açık EKAP verisiyle.

Oku →
Rekabet Analizi17 Eylül 2026

Çok kazanan firmalar az mı rakip görüyor?

Kamu ihalelerinde bir firma ne kadar çok kazanırsa, kazandığı ihalelerde o kadar az rakiple karşılaşıyor. En çok iş alan firmalar (500+ sözleşme) tek-lotlu ihalelerinin medyanda %70'ini tek geçerli teklifle kazanırken, 10-49 sözleşmeli firmalarda bu oran %26. 31.278 firma, 1,02 milyon tek-lotlu ihale üzerinden — açık EKAP verisiyle.

Oku →
Kamu Alım Politikası16 Eylül 2026

Yerli fiyat avantajı gerçekte nerede kullanılıyor?

Kamu ihalelerinde yerli istekliye tanınan fiyat avantajı (4734 s. Kanun md. 63) neredeyse tümüyle bir mal alımı aracı: alanı kaydedilen mal sonuçlarının %50,9'unda uygulanmışken hizmette %4,1, yapımda %2,3. Mal içinde keskin sektör gradyanı — Sağlık-Medikal %81,4, Tıbbi Cihaz %71,2 zirvede; akaryakıt, gıda, kömür %10'un altında. Açık EKAP verisiyle.

Oku →
Rekabet Analizi16 Eylül 2026

Rekabet hangi sektörlerde arttı? (2019–2025)

Kamu ihalelerinde rekabet 2019'dan 2025'e sektör sektör nasıl değişti? Verisi güvenilir 12 büyük sektörün 11'inde tek teklifli ihale oranı düştü (rekabet arttı), hiçbirinde artmadı. Rekabet ile tasarruf birebir hareket etti: sektörler arası tek-teklif değişimi ile tenzilat değişimi korelasyonu −0,91. Nakliye, Matbaa, Sağlık en çok rekabet kazanan sektörler. Açık EKAP verisiyle.

Oku →
Sözleşme Riski11 Eylül 2026

Kamu sözleşmelerinde fesih ve tasfiye — hangi sözleşmeler yarıda kalıyor?

Sonuçlanan kamu sözleşmelerinin yaklaşık %0,61'i feshediliyor, %0,19'u tasfiye/devir yaşıyor. Belirleyici olan indirim (tenzilat) derinliği değil, sözleşmenin büyüklüğü: fesih oranı en küçük bedel diliminde %0,20 iken 5–20 milyon TL'lik sözleşmelerde %1,57'ye çıkıyor. Feshedilen sözleşmenin medyan bedeli 921.175 TL, feshedilmeyenin 205.000 TL. Açık EKAP verisiyle.

Oku →
Kamu Alımları · Kanal10 Eylül 2026

Rekabetin dışındaki kamu alımları: doğrudan temin ve istisna

KİK izleme raporları (2016–2025): kamu alımı değerinin açık ihale rejiminin (4734) dışında kalan payı — istisna + doğrudan temin — %10'dan %24'e çıktı. Doğrudan teminin payı %2,2'den %9,4'e yükseldi. Resmî KİK verisiyle.

Oku →
Kamu Alımları · Harcama10 Eylül 2026

Kamu parası nereye gidiyor? Yapım işlerinin yükselişi

KİK izleme raporları (2016–2025): 4734 kapsamındaki kamu alımı değerinin yapım (inşaat) işlerine giden payı %51'den %71'e çıktı. Sayıca en çok mal alımı yapılıyor, ama para yapımdan akıyor. Resmî KİK verisiyle.

Oku →
Kamu Alımları · Makro10 Eylül 2026

Kamu alımlarının on yılı: rakam büyürken açık rekabet nasıl daraldı

KİK yıl-sonu izleme raporlarından derlenen 2016–2025 serisi: kamu alımlarının nominal değeri 18 kat büyürken, açık ihalenin toplam değer içindeki payı %72'den %47'ye düştü; doğrudan temin payı ikiye katlandı. Resmî KİK verisiyle, atıfla serbest.

Oku →
Kamu Alımları · Usul10 Eylül 2026

Açık ihaleden pazarlığa: kamu alımlarında değer yön değiştiriyor

KİK izleme raporları (2016–2025): açık ihale tüm ihalelerin ~%70'ini oluşturmayı sürdürüyor, ama 4734 kapsamındaki değerin içindeki payı %81'den %62'ye indi; pazarlık usulünün değer payı %14'ten %44'e çıktı. Büyük bedelli işler giderek pazarlığa kayıyor. Resmî KİK verisiyle.

Oku →
Tedarikçi Analizi30 Ağustos 2026

Tekrar eden yükleniciler — kamu alıcılarında tedarikçi sürekliliği

Kamu sözleşmelerinin %67,0'si, o alıcıdan daha önce de iş almış bir firmaya gidiyor. Bu bir süreklilik ölçümüdür — kayırma değil. Farkın büyük bölümü pazarın darlığından geliyor: az firmalı pazarda aynı firmanın tekrar kazanması aritmetik olarak kaçınılmaz. Açık EKAP verisiyle.

Oku →
Rekabet Analizi30 Ağustos 2026

Ne kadar süre? Teklif hazırlama penceresi

Kamu ihalelerinde ilan ile son teklif tarihi arasında firmalara ortalama 19,4 gün (medyan 19) kalıyor. İhalelerin %3,2'sinde pencere 7 günden, %32,7'sinde 14 günden kısa. Küçük ihaleler (medyan 15 gün) büyüklere (medyan 29 gün) göre yaklaşık yarı hazırlık süresine sahip. Açık EKAP verisiyle.

Oku →
Rekabet Analizi30 Ağustos 2026

Şartnameyi indirip vazgeçenler — kamu ihalesinde bakma-teklif hunisi

Elektronik kamu ihalelerinde bir ihale dokümanını ortalama 5,2 firma indiriyor ama yalnızca 2,7'si teklif veriyor: indirenlerin yaklaşık yarısı (%48,4) vazgeçiyor. Bu oran ihale büyüdükçe değişmiyor — 20 milyon TL üstü ihalelerde de dokümanı indiren her iki firmadan biri teklif vermiyor. Açık EKAP verisiyle.

Oku →
Kurum Analizi30 Ağustos 2026

Hangi kamu alıcıları en az rekabet çekiyor?

Kurum türüne göre ihale rekabeti çok farklı: il özel idarelerinde ortalama 5,0 teklif ve %19 tek teklif, KİT'lerde ise 2,1 teklif ve %74 tek teklif. Ama bu farkın büyük bölümü ihale büyüklüğünden geliyor — aynı bedel diliminde fark daralıyor. Açık EKAP verisiyle.

Oku →
Sentez · Kapı Yazısı30 Ağustos 2026

Kamu ihalelerinde rekabet — Türkiye'nin tedarik tablosu

Kamu tedarik serimizin özeti: ihale küçüldükçe rekabet düşüyor (100 bin TL altı %55,2 tek teklif, 20 milyon üstü %12,7), rekabet olmayınca tenzilat %1,4'e iniyor, pazar ulusal ölçekte dağınık ama sektör ve il ceplerinde yoğunlaşıyor. Doğrudan teminde ise 2,95 milyon işlemin medyanı 30.600 ₺ ve %76'sı ilansız. Açık EKAP verisiyle.

Oku →
Bağımlılık Analizi30 Ağustos 2026

Kamu gelirine kaptif bağımlılık — üç yapısal form

Kamu tedarikinde bazı firmaların kamu gelirinin ezici kısmı tek bir kamu alıcısına bağlı — kaptif (esir) bağımlılık. Üç yapısal form: KİT-monopson (bağlam), belediye iştiraki (44 iştirak, 716 tedarikçi, 77,7 milyar TL) ve doğrudan belediye. Bir yoğunlaşma gözlemi, suç isnadı değil. Açık idari kayıtlarla.

Oku →
Rekabet Analizi30 Ağustos 2026

İhalede teklif makası — rakip arttıkça fiyatlar ne kadar dağılıyor?

Bir ihaleye ne kadar çok firma girerse, en yüksek ve en düşük teklif o kadar açılıyor. 2 teklifli ihalelerde en yüksek teklif en düşüğün ancak %4 üstünde (medyan makas 1,04); 6+ teklifli ihalelerde ise %38 üstüne çıkıyor (1,38). Yani rekabet arttıkça teklifler daha geniş bir aralığa yayılıyor. Açık EKAP verisiyle.

Oku →
Rekabet Analizi30 Ağustos 2026

Kaç teklif eleniyor?

Kamu ihalelerinde verilen her 100 tekliften ortalama 7'si değerlendirme dışı bırakılıyor. Geçersiz teklif oranı ihale büyüdükçe artıyor: 100 bin TL altında %5,8 iken 20 milyon TL üstünde %15,2. İhalelerin %9,9'unda en az bir teklif geçersiz sayılıyor. Açık EKAP verisiyle.

Oku →
Doğrudan Temin Analizi30 Ağustos 2026

Doğrudan teminin görünürlüğü

Doğrudan temin ilanlarının ilan şekli dolu olan 1.996.603'ünde: %76,0'ı kamuya duyurulmadan (İlansız), %24,0'ı Doğrudan Temin İlanı ile yapılıyor. Görünürlük kurum türüne göre keskin değişiyor: sağlık %38,2 ilansız iken il özel idareleri %97,4. Görünürlük ölçümü — yasallık değil. Açık EKAP verisiyle.

Oku →
Doğrudan Temin Analizi30 Ağustos 2026

Doğrudan teminin coğrafyası — hangi iller doğrudan temine daha yatkın?

Doğrudan temin ilanlarının il dağılımı: 3.131.694 kayıt 81 ilde. En çok Ankara (247.490), İstanbul (230.492), İzmir (203.502). Kurum-başı yoğunlukta Eskişehir (161,9) ve İzmir (141,5) önde; Bingöl (20,1) ve Adıyaman (21,5) en düşük. Doğrudan temin ile ihale sıralaması iki ayrı evrende farklı iller öne çıkarıyor. Açık EKAP verisiyle.

Oku →
Doğrudan Temin Analizi30 Ağustos 2026

Doğrudan temini kim kullanıyor?

3.109.388 doğrudan temin ilanı, 44.417 idare. DT ilanlarının %20'si sağlık kurumlarından, %13,8'i belediyelerden. Kurum türünün doğrudan temin payı ile ihale payı ayrı ayrı: yargı ve sağlık doğrudan temine, KİT'ler ihaleye daha meyilli. Açık EKAP verisiyle.

Oku →
Bağımlılık Analizi30 Ağustos 2026

Doğrudan belediye kaptif tedarik — Esenyurt ve Şahinbey

Belediyeden özel tedarikçiye, arada hiçbir aracı şirket olmadan: kaptif bağımlılığın en yalın biçimi. Esenyurt ve Şahinbey belediyelerinde, gelirinin neredeyse tamamını tek belediyeye bağlamış, rakiplerin de girdiği ihalelerde tekrar tekrar kazanan sabit bir tedarikçi kadrosu (Tip B). Bağımlılık, hâkimiyet değildir; bir yoğunlaşma ve bağımlılık gözlemidir, bir suç isnadı değildir. Açık idari kayıtlarla.

Oku →
Bağımlılık Analizi30 Ağustos 2026

Belediye iştiraki üzerinden kaptif bağımlılık — iki katmanlı yapı

Belediye → iştirak → özel tedarikçi: iki katmanlı kaptif bağımlılık kanalının anatomisi. 381 belediye iştiraki, yaklaşık 145 milyar TL kaptif akış; 30 büyükşehrin tamamında Sayıştay bulgusu belediye→iştirak ayağını doğruluyor. Bağımlılık, hâkimiyet değildir; bir bağımlılık gözlemi, suç isnadı değildir. Açık idari kayıtlarla.

Oku →
Rekabet Analizi29 Ağustos 2026

Yaklaşık maliyeti aşan teklifler

Kazanan teklif, idarenin yaklaşık maliyet tahminini ne sıklıkla aşıyor? Tek-lotlu ihalelerin %5,6'sında kazanan bedel yaklaşık maliyetin üzerinde. Rekabet olmayınca bu oran %6,9'a çıkıyor ve tenzilat %5,9'a düşüyor; 4+ teklifte aşım %2,7'ye iner, tenzilat %24,6'ya çıkar. Açık EKAP verisiyle.

Oku →
Rekabet Analizi29 Ağustos 2026

Küçük ihaleler neden rekabetsiz?

İhale küçüldükçe rekabet düşüyor: 100 bin TL altındaki ihalelerde ortalama 2,2 teklif ve yarıdan fazlası (%55,2) tek teklifle kapanıyor; 20 milyon TL üstünde ise ortalama 7,1 teklif ve tek teklif oranı %12,7. Tenzilat da büyüklükle birlikte %12'den ~%17-18'e çıkıyor. Açık EKAP verisiyle.

Oku →
Tenzilat Analizi27 Ağustos 2026

Yaklaşık maliyet ne kadar isabetli? İhalelerde tenzilat dağılımı

Tek-lotlu ihalelerin dörtte biri (%25,5) neredeyse yaklaşık maliyetine kapanıyor; ortanca tenzilat %9,9. Tenzilat tek bir ortalamayla değil, iki uçlu bir dağılımla anlaşılır. 1,35 milyon ihaleyi açık EKAP verisiyle inceliyoruz.

Oku →
Rekabet Analizi27 Ağustos 2026

Rekabet olmayınca kamu ne kadar kaybediyor?

Tek teklifle sonuçlanan ihalelerde ortanca tenzilat yalnızca %1,4; en az iki firmanın yarıştığı ihalelerde %16,8. Tek-lotlu ihalelerin yaklaşık üçte biri tek teklifle kapanıyor. Rekabetin kamu bütçesine etkisini açık EKAP verisiyle inceliyoruz.

Oku →
Pazar Yapısı27 Ağustos 2026

Kamu pazarında kaç firma var, işler kimde toplanıyor?

221.521 farklı firma en az bir kamu ihalesi kazanmış — canlı ve erişilebilir bir pazar. Ama firmaların %40,8'i yalnız bir kez kazanmış; en aktif %1,5 firma işlerin %42,3'ünü almış. Kamu pazarının giriş-geniş, hacim-dar yapısını açık EKAP verisiyle inceliyoruz.

Oku →
Zaman Serisi Analizi27 Ağustos 2026

Kamu ihalelerinde rekabet yıllara göre nasıl değişti?

Kamu ihale istatistikleri: tek teklif oranı ile tenzilat 2019–2025 boyunca ters hareket etti. En düşük tek teklif yılı 2020 aynı zamanda en yüksek tasarruf yılı. İhale rekabetinin yıllara göre seyrini açık EKAP verisiyle inceliyoruz.

Oku →
Bedel Analizi27 Ağustos 2026

Kamu bütçesi nereye gidiyor? İhale bedellerinin dağılımı

Kamu ihalelerinin yalnızca %5,6'sı (10 milyon ₺ ve üzeri) toplam sözleşme bedelinin %88,7'sini içeriyor. İhalelerin dörtte üçü 1 milyon ₺'nin altında ve toplam bedelin yalnızca %2,3'ünü oluşturuyor. Kamu ihale bedellerinin dağılımını açık EKAP verisiyle inceliyoruz.

Oku →
İptal Analizi27 Ağustos 2026

Kamu ihaleleri neden iptal ediliyor?

235.849 iptal edilen ihale. En sık gerekçe teklif veren olmaması (51.883). İptallerin belirgin çoğunluğu ekonomik/rekabet kaynaklı; 2019–2023'te açılan ihalelerin yaklaşık beşte biri iptalle sonuçlandı. Açık EKAP verisiyle.

Oku →
Takvim Analizi27 Ağustos 2026

Kamu ihaleleri yılın hangi ayında yoğunlaşıyor?

Yaygın 'yıl sonu bütçe telaşı' beklentisinin aksine Aralık en düşük paya sahip aylardan (%6,9). Kamu ihale ilanları asıl yaz (Temmuz %9,9) ve sonbaharda (Kasım %9,8) yoğunlaşıyor. 2019–2024, yaklaşık 367 bin ilan, açık EKAP verisiyle.

Oku →
Süreç Analizi27 Ağustos 2026

Bir kamu ihalesi ne kadar sürede sözleşmeye dönüşüyor?

İlanın yayımlanmasından sözleşmenin imzalanmasına kadar ortanca 57 gün. İhalelerin ortadaki yarısı 41 ile 85 gün arasında sözleşmeye dönüşüyor. 1.735.562 ilan–sözleşme çifti üzerinden, açık EKAP verisiyle.

Oku →
Sektör Analizi27 Ağustos 2026

Hangi sektörlerde kamu ihalesi rekabetçi, hangilerinde değil?

Tek teklif oranı sektörler arasında beş kat fark ediyor: mühendislikte %12,0, tıbbi cihazda %61,3. 33 sektör, 958.262 ihale — açık EKAP verisiyle sektör rekabetini inceliyoruz.

Oku →
Tasarruf Analizi27 Ağustos 2026

Hangi kamu kurumları bütçeyi en çok koruyor?

Kurum türüne göre ortalama tasarruf (tenzilat) %22,2'den %9,6'ya, yaklaşık 2,3 kat değişiyor. En çok bütçe koruyanlar su-kanalizasyon idareleri; en az koruyanlar üst kurullar. Kamu kurumları tasarruf profilini açık EKAP verisiyle inceliyoruz.

Oku →
İl Analizi27 Ağustos 2026

Hangi illerde kamu ihalesi rekabetçi?

İl bazında tek teklif oranı 3 kata varan fark gösteriyor: Van %16,9, İzmir ve Giresun %51,6. Doğu ve Güneydoğu illeri ile Muğla en rekabetçi; büyük şehir tek başına rekabet garantisi değil. Açık EKAP verisiyle.

Oku →
Doğrudan Temin Analizi27 Ağustos 2026

Doğrudan temin ne için, kim tarafından kullanılıyor?

2.955.935 doğrudan temin işlemi, medyan tutar 30.600 ₺. En çok sağlık kurumları ve belediyeler kullanıyor; en çok inşaat, gıda ve taşıt/yedek parça kaleminde başvuruluyor. Doğrudan temin nedir, kim kullanıyor — açık EKAP verisiyle.

Oku →
Yoğunlaşma Analizi25 Ağustos 2026

Yoğunlaşmanın coğrafyası: kamu alımları hangi ilde az firmada toplanıyor?

Kamu ihale pazarı ulusal ölçekte dağınık (en büyük 4 firma bedelin %3,4'ü), ama illere göre bakınca yoğunlaşma cepleri beliriyor: Kars'ta en büyük 4 firma il bedelinin %59,8'ini alırken Ankara'da yalnızca %5,8. Açık EKAP verisiyle il düzeyinde yoğunlaşma haritası.

Oku →
Yoğunlaşma Analizi25 Ağustos 2026

Kamu alımları kaç firmanın elinde?

Türkiye genelinde kamu ihale pazarı son derece dağınık (en büyük 4 firma bedelin %6,6'sı). Ama sektör içine inince tablo değişiyor: özel güvenlikte 4 firma pazarın %83'ünü, akaryakıtta ~%40'ını alıyor. Açık EKAP verisiyle.

Oku →
Rekabet Ekonomisi24 Ağustos 2026

Rekabet gerçekten tasarruf ettiriyor mu?

Sektörler arasında tek teklif oranı ile tenzilat arasında altı yılın altısında da negatif ilişki var: en rekabetçi 5 sektörde kamu ortalama %17,9 tenzilat kazanırken en tekelci 5'te %11,9. Açık EKAP verisiyle.

Oku →
Sektör Analizi24 Ağustos 2026

Nakliye neden rekabetsiz?

Taşımacılık ihalelerinde tek teklif oranı yıllardır genel ortalamanın yaklaşık iki katı; en güncel tam yıl 2025'te %45,4 (genel %25,9). Bu araştırma, nakliyedeki düşük rekabetin yapısal nedenlerini açık EKAP verisiyle inceliyor.

Oku →
İl Analizi24 Ağustos 2026

Kamu işini kim alıyor? İllerde yerel firma payı

İllerin kamu ihalelerinde kendi firmalarının payı 2024'te ortalama %56,5. Ama küçük işler yerelde kalırken büyük bütçeli işler merkeze gidiyor. Adet–bedel makasını açık veriyle inceliyoruz.

Oku →
Usul Analizi24 Ağustos 2026

Hangi ihale usulü kamuya daha çok tasarruf ettiriyor?

Açık ihalede ortalama tenzilat %20,6, pazarlık usulünde %7 — üç kattan fazla fark. En rekabetçi usul aynı zamanda en yaygını. İhale usulünün kamu tasarrufuna etkisini açık EKAP verisiyle inceliyoruz.

Oku →
Kurum Analizi24 Ağustos 2026

Hangi kamu kurumları rekabetçi alım yapıyor?

Kurum tipine göre tek teklif oranı 2024'te %12 ile %66 arasında değişiyor. Milli Eğitim en tekelci, merkezi bakanlıklar en rekabetçi. Nedenini açık EKAP verisiyle inceliyoruz.

Oku →
Atıf: İhaleGlobal Araştırma Enstitüsü — Araştırma Yazıları, ihaleglobal.com/arastirma/yazilar (erişim: 05.10.2026). Kaynak: kamuya açık EKAP kayıtları.
Veri sürümü: v2026-W41 · bu dizin yazı dosyalarından otomatik türetilir · güncelleme: 05.10.2026